Sael van Oranje

Paleis Huis ten Bosch begon zijn geschiedenis als Sael van Oranje. Op initiatief van Prinses Amalia, Gravin van Solms, werd de Sael van Oranje gebouwd als buitenverblijf voor haar en haar echtgenoot stadhouder Prins Frederik Hendrik van Oranje. Het paleis werd ontworpen door architect Pieter Post en op 2 september 1645 werd de eerste steen gelegd. Na de dood van Frederik Hendrik in 1647 besloot Amalia de koepelzaal in te richten als eerbetoon aan haar man. Onder leiding van de schilder Jacob van Campen werd deze zaal, de Oranjezaal, volledig gewijd aan het leven en werk van de prins.

De decoratie van de Oranjezaal werd tussen 1648 en 1652 uigevoerd door twaalf schilders uit de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden, onder wie Jacob Jordaens, Jan Lievens en Gerard van Honthorst. De schilderingen zingen de lof van Frederik Hendriks roemrijke leven en daden en verheerlijken hem als vredebrenger. De vorstelijke beeldtaal van de zaal sloot aan bij de ambitie van Amalia om de dynastie van Oranje-Nassau te laten voortbestaan. De klassieke triomfstoet is dan ook het belangrijkste thema, met als hoogtepunt Jordaens’ Triomf van Frederik Hendrik (1652). Frederik Hendrik staat daarop afgebeeld met een zegewagen, als vredestichter van de Tachtigjarige oorlog.

Paleis Huis ten Bosch

Paleis Huis ten Bosch heeft door de eeuwen heen verschillende functies en bewoners gehad. Iedere bewoner drukte zijn eigen stempel op het paleis. Het hoofdgebouw met onder meer de Oranjezaal heeft vrijwel altijd een representatieve functie gehad en dat zal ook in de toekomst zo blijven.

Na de dood van Amalia in 1675 heeft het paleis verschillende eigenaren gehad en werd het grondig verbouwd. In 1732 gaf Prins Willem IV opdracht tot de grootste verbouwing. Architect Daniel Marot breidde het hoofdgebouw uit met een linker- en rechtervleugel en ook de vestibule werd vergroot. In 1795, ten tijde van de Franse bezetting, werd het paleis nationaal bezit en heeft het onder andere gediend als residentie van Lodewijk Napoleon. Sinds de uitroeping van Willem I tot Koning der Nederlanden in 1815 is Paleis Huis ten Bosch regelmatig door leden van het Koninklijk Huis bewoond of gebruikt als buitenverblijf.

Het gebouw raakte ernstig beschadigd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het paleis is daarom tussen 1950-1981 twee keer gerestaureerd, waarna Koningin Beatrix en Prins Claus er in 1981 met hun kinderen gingen wonen. Na de huidige renovatie zal het gezin van Koning Willem-Alexander het paleis in gebruik nemen.

Meer informatie over de Oranjezaal kunt hier vinden: